Si Juan ay isinilang na may kakaibang kakayahan at binigyan ng iba't ibang tinig—mga kamay na may kakayahang iukit ang kasaysayan sa dila ng mga tao, matang nangungusap upang ipaalam na tayo ay Pilipino, at boses na sumisigaw ng pantay-pantay na pagtrato sa samu’t saring tinig at wika.
Ngunit sa likod ng malakas na tinig ni Juan, nananatiling mabigat ang tanong:
Sinasabi nating “ang wika ay kaluluwa ng bayan,” subalit bakit tila may mga kaluluwang inuuri kung alin ang mas mataas at alin ang mas mababa? Bakit ang wikang Bisaya, na bumubuo ng milyon-milyong tinig mula Visayas hanggang Mindanao, ay nagiging biro at pagkutya?
Paano nga ba natin tunay na pinahahalagahan ang lahat ng wika sa Pilipinas, kung sa social media pa lamang ay umiiral na ang pangungutya at pangmamaliit sa kapwa dahil sa kanilang paraan ng pananalita?
Marami tayong nasasaksihan online—mula sa mga nakakatawang meme hanggang sa mga mapanuyang komento na ginagamit ang salitang “Bisaya” bilang biro, insulto, o pantukoy sa bawat kakaibang bidyo sa social media. Sa mga komento lumalabas ang mga linyang:
“Bisaya nga naman,” “Bisaya ka kasi,” “Bisaya pag walang load,” “Halatang Bisaya”
na parang pantukoy na mababa o katawa-tawa ang kanilang pagkatao. Hindi ba’t ito ay malinaw na anyo ng diskriminasyon sa wika?
Ayon sa datos, mahigit 21 milyong Pilipino ang gumagamit ng Cebuano at iba pang wikang Bisaya. Ito’y hindi maliit na bilang kundi malaking bahagi ng ating bayan.
Bago sana natin pahalagahan ang kultura’t karapatan ng ibang bayan, simulan muna natin sa pagrespeto sa ating sariling wika at kinagisnan.
Ang pagkutya sa isang tinig ni Juan ay katumbas ng pagputol sa lubid ng kasaysayan at unti-unting pagsunog sa kaluluwa ng ating bayan. Ito’y tila sibat na nag-iiwan ng peklat—hindi sa balat, kundi sa pagkatao.
Ang lahat ng tinig ay pantay-pantay.
Lahat ay sinasalita, binibigkas, inuukit, at minamahal—mapa-Bisaya man, Tagalog, Ilonggo, o Waray.
Gamitin ng tama, irespeto, at ipagmalaki.
Ang nais lamang ni Juan ay magkaisa ang bawat Pilipino—gamitin ang wika sa pag-unlad, itaas ang mga wikang malapit nang maglaho sa libro ng kultura, at maging tulay ang wika sa pagkakaisa.
Huwag gawing punchline ang kanyang sariling wika.
Kaya ngayon, kapag narinig mong muli ang katagang “Bisaya nga naman,” subukan mong baligtarin ang himig.
Bigkasin mo ito hindi bilang pangungutya, kundi bilang papuri:
Bisaya nga naman—matapang, makulay, at mayaman sa wika.
✒️ 𝘚𝘸𝘦𝘦𝘵
#silakbohoaxguard